Netcongestie, terugleveren en thuisbatterij in Overijssel

Overijssel is een provincie van contrasten op het stroomnet. Rond Zwolle en langs de IJssel groeien woonwijken en bedrijventerreinen hard, terwijl in Twente steden als Enschede en Hengelo een dicht bebouwd net kennen. Overal komen daar zonnepanelen bij. Op zonnige dagen levert dat zoveel stroom tegelijk op dat het net het niet altijd bijhoudt. In deze regiogids lees je wat er speelt en welke keuzes je als huishouden hebt.

Wat betekent netcongestie hier voor jou?

Netcongestie is congestie op het elektriciteitsnet: op piekmomenten wil er meer vermogen door de kabels dan ze aankunnen. In Overijssel speelt dit zowel op de zwaardere netvlakken, waar bedrijven en zonnevelden invoeden, als in gewone woonstraten waar veel daken tegelijk terugleveren rond het middaguur.

Voor jou thuis vertaalt zich dat meestal naar een omvormer die zijn vermogen terugneemt. Loopt de netspanning in je straat te hoog op, dan regelt de omvormer af of pauzeert hij even. Je opbrengst zakt tijdelijk, terwijl de zon vol schijnt. Dat is een beveiliging, geen defect. In onze algemene uitleg over netcongestie staat precies hoe dat mechanisme werkt.

De netbeheerder in Overijssel

In het grootste deel van Overijssel is Enexis de regionale netbeheerder. Enexis beheert de kabels, transformatorstations en verdeelkasten en verzorgt het verzwaren en uitbreiden van het net. Dat staat los van je energieleverancier: je stroomcontract kies je zelf, maar je netbeheerder hoort bij je adres en kun je niet wisselen.

Enexis heeft delen van Overijssel aangewezen als gebied met beperkte ruimte voor teruglevering en investeert in extra stations en zwaardere verbindingen, onder meer rond de groeiregio's. Zulke projecten lopen echter over meerdere jaren door vergunningen, ruimtegebrek en levertijden van componenten. Tot ze klaar zijn, blijft afregelen op de drukste zonuren in delen van de provincie waarschijnlijk.

Saldering loopt af: wat verandert er?

Vanaf 2027 stopt de salderingsregeling. Nu mag je teruggeleverde stroom nog helemaal wegstrepen tegen je afname, waardoor een teruggeleverde kilowattuur evenveel oplevert als een afgenomen. Straks ontvang je enkel nog een terugleververgoeding, die doorgaans een stuk lager is dan het tarief voor afname. Verschillende leveranciers rekenen daarnaast terugleverkosten aan wie veel invoedt.

Voor Overijssel lopen die twee sporen gelijk op: teruglevering wordt financieel minder interessant, en op piekmomenten kan het net je stroom niet altijd soepel opnemen. Daardoor wint zelf verbruiken van je zonnestroom aan gewicht ten opzichte van terugleveren.

Zelfverbruik en thuisbatterij in stad en Twente

Als terugleveren minder oplevert en soms wordt afgeknepen, wordt het vasthouden van je overschot aantrekkelijker. Een thuisbatterij bergt de middagpiek op en levert die 's avonds terug, wanneer je verbruik oploopt. Dat verhoogt je zelfverbruik en verkleint de kans dat je omvormer terugregelt door een volle wijk — iets wat in dichtbebouwde Twentse buurten net zo goed speelt als in de nieuwbouw rond Zwolle.

Of het rendabel is, hangt af van je verbruik, je paneelvermogen en je contract. Reken het door met de gids thuisbatterij: wanneer rendabel voor je knopen doorhakt. Ook zonder batterij loont het om je zelfverbruik te verhogen: draai wasmachine, vaatwasser en boiler bij voorkeur midden op de dag, als je panelen op piekvermogen draaien.

Zoek je eigen netbeheerder en situatie op

Netcongestie verschilt sterk per plek. Wat in de ene wijk speelt, geldt een paar straten verder misschien niet. Zo breng je jouw situatie in kaart:

1. Zoek je netbeheerder op met je postcode (EAN-codeboek of netbeheerder-check).
2. Bekijk de capaciteitskaart van je netbeheerder voor jouw buurt.
3. Controleer in de app van je omvormer of je opbrengst op zonnige middagen wordt afgetopt.
4. Vraag je leverancier naar de terugleververgoeding en mogelijke terugleverkosten in jouw contract.

Zo weet je of doorgaan met terugleveren, meer zelfverbruik of een batterij bij jouw huis past. Woon je in een grensgebied, kijk dan ook naar de buurprovincies Drenthe en Gelderland, waar het net andere accenten heeft.