Thuisbatterij capaciteit berekenen: hoeveel kWh heb je nodig?

De meest gemaakte fout bij het kopen van een thuisbatterij is een verkeerde maat kiezen. Een te grote batterij is de duurste vergissing: je betaalt voor capaciteit die je nooit gebruikt, en juist die ongebruikte kilowatturen maken de terugverdientijd onhaalbaar. Een te kleine batterij laat opbrengst liggen. De kunst is de capaciteit af te stemmen op wat je dagelijks werkelijk kunt verplaatsen. Deze gids helpt je die maat te bepalen.

Alle getallen hieronder zijn indicatief en bedoeld om de rekenmethode te laten zien. Je eigen profiel is leidend; meet dat bij voorkeur eerst met je slimme meter of P1-poort.

Waar draait de maat om?

De benodigde capaciteit wordt bepaald door drie dingen: hoeveel stroom je 's avonds en 's nachts verbruikt (dan ontlaadt de batterij), hoeveel overschot je overdag opwekt (dan laadt hij), en welk deel daarvan je realistisch kunt opslaan. De kleinste van die drie is meestal de begrenzende factor.

Met andere woorden: het heeft geen zin een batterij te kopen die groter is dan je avondverbruik óf groter dan je dagelijkse overschot. Wat je niet kunt vullen of niet kunt legen, is verspilde capaciteit.

Vuistregels voor de eerste inschatting

Voor een snelle eerste schatting kun je uitgaan van je verbruik buiten de zonuren. Een veelgebruikte vuistregel is: kijk naar wat je gemiddeld tussen zonsondergang en de volgende ochtend verbruikt, want dat is wat een batterij op een gemiddelde dag kan overbruggen.

Deze tabel geeft richting, geen exacte maat. Een warmtepomp of thuisladende auto verandert het plaatje sterk, omdat het avond- en nachtverbruik dan flink oploopt. Let op: een auto laden vraagt zoveel stroom dat een thuisbatterij dat meestal niet in zijn eentje dekt.

Rekenvoorbeeld (indicatief)

Stel — puur als voorbeeld — een gezin verbruikt op een gemiddelde dag ongeveer 10 kWh, waarvan grofweg 6 kWh in de avond en nacht valt. Overdag wekken de zonnepanelen een overschot op van ruwweg 7 kWh dat nu wordt teruggeleverd. In dit voorbeeld is de begrenzende factor het avondverbruik van 6 kWh: een batterij groter dan dat kun je op zo'n dag niet legen.

Een capaciteit in de orde van het avondverbruik — hier dus rond de 6 kWh bruikbaar — sluit dan het beste aan. Houd er rekening mee dat de bruikbare capaciteit lager ligt dan de nominale, omdat je een batterij zelden helemaal leeg of vol gebruikt. Reken daarom met een marge.

Zelfverbruikdoel en seizoenen

Je capaciteit hangt ook af van je doel. Wil je vooral je avondpiek dekken, dan volstaat een maat rond je avondverbruik. Wil je zoveel mogelijk zonnestroom zelf gebruiken over het jaar, dan speelt het seizoen mee: in de zomer heb je overschot zat, in de winter nauwelijks. Een batterij die is gedimensioneerd op de zomer, staat in de winter grotendeels leeg.

Dat is geen probleem, maar wel iets om te weten: je koopt een batterij vooral voor de maanden met overschot. Wie zijn zelfverbruik verhogen wil, combineert de batterij bij voorkeur met het slim timen van grote verbruikers zoals de wasmachine of warmtepomp.

De maat en de portemonnee

Grotere capaciteit kost meer, maar de prijs per kWh daalt bij grotere systemen. Toch is de goedkoopste prijs per kWh niet het doel: het doel is de laagste prijs per benutte kilowattuur. Een goed afgestemde, iets kleinere batterij die je elke dag volledig gebruikt, presteert financieel beter dan een grote die half leeg blijft. Zie thuisbatterij kosten en prijzen en of het geheel rendabel is in wanneer is een thuisbatterij rendabel.

Gebruik de rekentool om te zien hoe capaciteit en terugverdientijd samenhangen.