Overstappen op inductie koken: kosten, pannen, aansluiting en verbruik

Het gasfornuis is voor veel huishoudens het laatste apparaat dat nog op aardgas draait. Wie de stap naar all-electric wonen zet, komt vroeg of laat bij de keuken uit: koken op inductie in plaats van gas. Het is vaak een van de eenvoudigste en snelste onderdelen van de energietransitie in huis, zeker vergeleken met een warmtepomp of woningisolatie.

Deze gids legt uit waarom mensen overstappen, wat het indicatief kost, welke pannen je nodig hebt, hoe de aansluiting op je groepenkast werkt en wat inductie koken ongeveer verbruikt. De genoemde bedragen zijn indicatief bedoeld als denkrichting — geen offerte en geen belofte.

Waarom overstappen op inductie?

Er zijn drie hoofdredenen om van gas naar inductie te gaan.

Van het gas af. Zolang je op gas kookt, blijft er een gasaansluiting nodig met bijbehorende vaste kosten. Pas als álle gasverbruik weg is — koken, warm water én verwarming — kun je de gasaansluiting laten afsluiten en die vaste kosten schrappen. Koken is daarin vaak de kleinste, maar wel een noodzakelijke stap. Zie het bredere stappenplan om van het gas af te gaan.

Veiligheid. Bij inductie is er geen open vlam en geen onverbrande gasresten. De kookplaat wordt zelf niet heet — alleen de pan verwarmt door een magnetisch veld. Zonder pan schakelt de zone niet in. Dat verkleint het risico op brandwonden en keukenbranden, wat vooral fijn is met kinderen in huis.

Snelheid en comfort. Inductie brengt water sneller aan de kook dan gas, omdat de warmte direct in de pan ontstaat in plaats van eromheen. De temperatuur is nauwkeurig regelbaar en reageert direct. Schoonmaken is makkelijker: de gladde glasplaat wordt niet zo heet dat gemorst eten inbrandt.

Een nadeel om eerlijk te noemen: je moet mogelijk je pannen vervangen en de elektrische aansluiting kan aanpassing vragen. Daar gaan de volgende secties over.

Wat kost een inductiekookplaat en installatie?

De totale kosten bestaan uit drie posten: de kookplaat zelf, eventueel nieuwe pannen en de elektrische installatie. Onderstaande tabel geeft indicatieve bandbreedtes.

Reken voor de meeste huishoudens op een totale investering van grofweg € 500 tot € 1.500 voor kookplaat plus installatie, afhankelijk van of je meterkast al klaar is voor de aansluiting. Het verwijderen van de gasaansluiting is een aparte afweging die pas loont als je ook verwarming en warm water elektrisch hebt geregeld.

Welke pannen zijn geschikt?

Inductie werkt via een magnetisch veld, dus je pannen moeten magnetisch (ferromagnetisch) zijn. De praktische test is simpel: blijft een koelkastmagneet aan de bodem plakken, dan is de pan geschikt.

• Wel geschikt: gietijzer, geëmailleerd staal en de meeste roestvrijstalen pannen met een magnetische bodem. Op geschikte pannen staat vaak een spoel-symbool.
• Niet geschikt: puur aluminium, koper en glas, tenzij ze een speciale inductiebodem hebben.

Let ook op de diameter: een te kleine pan op een grote zone wordt soms niet herkend. Veel huishoudens ontdekken dat een deel van hun pannenset al gewoon werkt en hoeven dus lang niet altijd alles te vervangen. Test eerst met de magneet voordat je een nieuwe set koopt.

Aansluiting: krachtstroom of 230V en de groepenkast

Dit is het onderdeel waar de meeste vragen over bestaan. Een inductiekookplaat vraagt fors vermogen — een volledige plaat kan bij vol gebruik richting 7.000 watt of meer trekken. Dat is meer dan een gewone 230V-groep van 16 ampère (ongeveer 3.680 watt) veilig aankan.

Er zijn grofweg drie situaties:

• Perilex / krachtstroom (400V). Veel oudere keukens hebben al een krachtstroomaansluiting die vroeger voor een elektrisch fornuis diende. Ligt die er, dan is aansluiten meestal eenvoudig.
• Eén aparte 230V-groep. Sommige kleinere of tweezones-kookplaten kunnen op één eigen 16A-groep, mits de handleiding dat toestaat. De kookplaat begrenst dan het gelijktijdige vermogen.
• Nieuwe groep of krachtstroom aanleggen. Ligt er niets geschikts, dan trekt een erkend installateur een extra groep of krachtstroom naar de meterkast. Dit is werk voor een vakman, geen klus om zelf te doen.

Belangrijk: een inductiekookplaat hoort altijd op een eigen groep, niet gedeeld met andere apparaten. Als je meerdere grote verbruikers toevoegt — inductie, een warmtepomp, een laadpaal — kan je meterkast tegen zijn grenzen lopen en is soms een zwaardere aansluiting nodig. Laat een installateur de totale belasting beoordelen.

Indicatief verbruik en kosten per jaar

Inductie is efficiënt: ongeveer 85 tot 90 procent van de stroom komt als warmte in de pan terecht, tegen zo'n 40 tot 55 procent bij gas. Je hebt dus minder energie nodig voor hetzelfde kookresultaat. Hoeveel je precies verbruikt, hangt af van hoe vaak en hoe lang je kookt.

Rekenvoorbeeld (indicatief, geen belofte): stel een gezin kookt dagelijks en verbruikt daarmee ongeveer 175 kWh per jaar aan inductie koken. Bij een stroomprijs van € 0,30 per kWh komt dat neer op:

• 175 kWh × € 0,30 = € 52,50 per jaar aan kookkosten.

Ter vergelijking, een vergelijkbaar gebruik op gas kost al gauw rond de 55 tot 60 m³ gas per jaar; tegen ongeveer € 1,45 per m³ is dat globaal € 80 tot € 87 per jaar, plus de vaste kosten van de gasaansluiting die je bij een volledige overstap kunt schrappen. De precieze bedragen verschillen per huishouden en per tarief, dus gebruik dit als denkrichting.

Kook je bovendien op een moment dat je zonnepanelen opwekken, dan verhoog je je zelfverbruik en betaal je feitelijk nog minder. Wil je je eigen kookverbruik inschatten op basis van vermogen en gebruiksuren, gebruik dan de tool hieronder.

Volgorde: waar past inductie in je plan?

Koken op inductie is meestal een van de laatste stappen naar een gasvrij huis, maar je kunt het ook los doen — bijvoorbeeld als je gasfornuis toch aan vervanging toe is. Het loont om de overstap te combineren met andere elektrificatie, zodat de installateur in één keer de meterkast kan beoordelen.

Houd deze grove volgorde aan: eerst de goedkope besparingen (isolatie, apparaten slim gebruiken), dan de grote elektrische stappen zoals verwarming en koken, en tot slot het definitief afsluiten van het gas. Denk daarbij ook aan de belasting van je aansluiting als je later een warmtepomp op een dynamisch contract toevoegt.